علامه طباطبائی ره در ذیل آیات 275 الی 281 سوره مبارکه بقره در تفسیر المیزان به دو گناه بسیار بزرگ از دیدگاه قرآن کریم اشاره می کند. به اعتقاد وی هیچ گناه کبیره ای به اندازه این دو گناه مورد تشدید حرمت قرار نگرفته اند. این دو گناه که جنبه اجتماعی گسترده ای دارند، و بزرگترین حق الناس ها را در خود جای داده اند کدام گناهان هستند؟

علامه طباطبائی در این خصوص می نویسد: «در اسلام در باره هيچ يك از گناهان مانند ربا خوارى و حكومت دشمنان دين بر جامعه اسلامى سخت گيرى و تشديد نشده است».

خداى سبحان در اين آيات در امر ربا خوارى شدتى به كار برده كه درباره هيچ يك از فروع دين اين شدت را به كار نبرده است مگر يك مورد كه سخت گيرى در آن نظير سخت گيرى در امر ربا است، وآن اين است كه: مسلمانان، دشمنان دين را بر خود حاكم سازند، و اما بقيه گناهان كبيره هر چند قرآن كريم مخالفت خود را با آنها اعلام نموده و در امر آنها سخت گيرى هم كرده ، و ليكن لحن كلام خدا ملايم تر از مساءله ربا و حكومت دادن دشمنان خدا بر جامعه اسلامى است و حتى لحن قرآن در مورد (زنا) و(شرب) (خمر) و (قمار) و (ظلم ) و گناهانى بزرگتر از اين ، چون كشتن افراد بى گناه ، ملايمتر از اين دو گناه است. 

چرا قرآن این چنین شدید این دو گناه کبیره را تحریم کرده و حکمت این تحریم شدید در چیست؟

براى اينكه فساد آن گناهان از يك نفر و يا چند نفر تجاوز نمى كند، و آثار شومش تنها به بعضى از ابعاد زندگانى را در بر مى گيرد و آن عبارت است از فساد ظاهر اجتماع ، و اعمال ظاهرى افراد، به خلاف ربا و حكومت بى دينان كه آثار سوئش بنيان دين را منهدم مى سازد، و آثارش را به كلى از بين مى برد و نظام حيات را تباه مى سازد، و پرده اى بر روى فطرت انسانى مى افكند، و حكم فطرت را ساقط مى كند، و دين را به دست فراموشى مى سپارد، كه ان شاء اللّه توضيح اين معانى را تا اندازه اى خواهيم داد.

جريان تاريخ نيز اين نظريه قرآن را تصديق كرده ، و شهادت مى دهد كه امت اسلام از اوج عزت به پائين ترين درجه ذلت نيفتاد، و مجد و شرفش به غارت نرفت و فاقد مال و عرض و جان خود نشد، مگر وقتى كه در امر دين خود سهل انگارى كرد، و دشمنان دين را دوست خود گرفته ، زمام امر حكومت خود را به دست ايشان سپرد و كارش به جائى رسيد كه نه مالك مرگ خود بود، و نه مالك زندگى اش ، نه اجازه مى يافت تا بميرد و نه فرصت پيدا مى كرد تا از مواهب و نعمتهاى زندگانى برخوردار گردد، لذا دين از ميان مسلمانان رخت بر بست ، و فضائل نفسانى از ميان آنان كوچ نمود.

رباخواران به جمع كردن اموال و انباشتن ثروت پرداختند و در راه به دست آوردن جاه و مقام با يكديگر مسابقه گذاشتند، و همين باعث به راه افتادن جنگهاى جهانى شد، و جمعيت دنيا به دو دسته تقسيم گرديده و رو بروى هم ايستادند، يك طرف ثروتمندان مرفه ، و طرف ديگر استثمار شدگان بدبختى كه همه چيزشان به غارت رفته بود، و اين جنگهاى جهانى بلائى شد كه كوهها را از جاى كند و زلزله در زمين افكند انسانيت را تهديد به فنا كرد، و دنيا را به ويرانه اى تبديل نمود، (ثم كان عاقبه الذين اساوا السوآى ) آرى عاقبت كسانى كه بد كردند همان بدى بود.

 چرا کسی به مساله ربا توجهی نمی کند؟

در طول تاریخ مبارزات زیادی از سوی مومنین علیه طاغوت و حکومت ظلم و فساد صورت پذیرفته است ولی نمونه هایی از قیام علیه ربا وجود ندارد و فقط به مبارزات پیامبران خلاصه می شود. مانند داستان پاکسازی معبد.

پاکسازی معبد داستانی است که در تمامی اناجیل چهارگانه (متی، لوقا، یوحنا و مرقس) نقل شده است که در آن عیسی مسیح با صرافان معبد بیت المقدس درگیر می‌شود. در داستان انجیل، عیسی و حواریونش قبل از عید پسح به بیت المقدس می‌روند. عیسی به معبد بیت المقدس رفته و صرافان را با خشونت از معبد بیرون می‌کند و به آنها می‌گوید که آنها محلی مقدس را تبدیل به لانه دزدان کرده‌اند.  بر اساس نظر مسیحیان این اتفاق تنها باری است که حضرت عیسی(ع) از خشونت فیزیکی استفاده می‌کند.

در قرآن نیز شدیدترین تحریم به ربا اختصاص دارد. و ربا مصداق جنگ با خدا دانسته شده فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِّنَ اللَّهِ (279-بقره) و وعده آتش جهنم جاودانه برای این گناه در نظر گرفته شده است وَمَنْ عَادَ فَأُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (275-بقره)

 مهمترین دلیل عدم توجه به ربا پیچیده بودن فهم ربا است زیرا ربا یک مسئله فلسفی بسیار پیچیده است و مورد بحث عقلی فلاسفه بزرگ مانند افلاطون(مبحث عقیم بودن سرمایه) قرار گرفته است. آثار زیانبار ربا به حدی است که برخی تفاوت اقتصاد اسلامی و اقتصاد غیراسلامی را در یک واژه ربا خلاصه می بینند.

برای اطلاع بیشتر اینجا کلیک کنید.

ملاحظه: محدثین با این نظریه مخالف هستند و بزرگترین گناه را شرک می دانند ولی واضح است که نظر علامه گناهانی بوده که جامعه اسلامی با آن مواجه است.

نظرات (0)

0 از 5 براساس 0 رای
هنوز نظری ارسال نشده است

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. بهتر است نام و نظر خود را فارسی تایپ کنید ( برای انتشار سریع نظر یا افزودن فایل پیوست، باید وارد حساب کاربری خود شوید )
Rate this post:
0 کاراکتر
پیوست (0 / 3)
انتشار موقعیت
کد تصویری را وارد کنید